Een goed lichtplan voor uw tuin

Tuinverlichting wordt vaak pas uitgezocht wanneer de tuin bijna klaar is. Eigenlijk bent u dan al te laat. Juist tijdens het maken van het tuinontwerp kunt u de bekabeling, stroompunten en bediening netjes meenemen.

Daarmee voorkomt u zichtbare kabels, losse verlengsnoeren en lampen die achteraf toch niet op de juiste plek blijken te staan. Een goed lichtplan zorgt bovendien niet alleen voor sfeer. Het maakt looppaden beter zichtbaar, accentueert mooie delen van de tuin en zorgt ervoor dat u ook ’s avonds prettig buiten kunt zitten.

Begin bij de indeling van de tuin

Kijk eerst goed naar de manier waarop u de tuin gaat gebruiken. Waar komt het terras? Komt er een overkapping, buitenkeuken, pergola of tuinhuis? En welke bomen, planten, gevels of wanden wilt u ’s avonds uitlichten?

Maak daarbij onderscheid tussen verschillende soorten verlichting:

- functionele verlichting bij deuren, trappen en looppaden;

- sfeerverlichting rondom het terras en andere zitplekken;

- accentverlichting voor bomen, gevels en bijzondere elementen;

- aansluitpunten voor een heater, barbecue, buitenkeuken of tuingereedschap.

Door dit vooraf te bepalen, kunnen de juiste kabels en leidingen worden aangelegd voordat de bestrating en beplanting worden geplaatst.

Zorg voor voldoende stroompunten

Eén stopcontact aan de achtergevel is in de praktijk vaak niet genoeg. Denk daarom vooraf na over extra buitenstopcontacten bij het terras, de overkapping, het tuinhuis en de buitenkeuken.

Deze aansluitpunten zijn niet alleen handig voor de tuinverlichting. U kunt ze ook gebruiken voor een terrasheater, elektrische barbecue, telefoonoplader of elektrisch tuingereedschap.

Vaste 230V-aansluitingen en grondkabels kunt u het beste professioneel laten aanleggen. Een elektrische installatie buiten krijgt te maken met vocht, temperatuurverschillen en belasting vanuit de grond. Goede kabels, waterdichte verbindingen en de juiste beveiliging in de groepenkast zijn daarom belangrijk.

Verlichting onder een overkapping of pergola

Onder een overkapping wilt u voldoende licht hebben om comfortabel te kunnen zitten, zonder dat het ongezellig fel wordt. Een combinatie van verschillende lichtpunten geeft meestal het mooiste resultaat.

Denk bijvoorbeeld aan kleine spots in of onder de balken, een hanglamp boven de tafel en subtiele wandverlichting. Door deze lichtpunten afzonderlijk te schakelen of te dimmen, kunt u de verlichting aanpassen aan het moment.

Ook bij een pergola kunnen kleine opbouwspots een mooi effect geven. Door het licht langs de houten constructie of door de beplanting te laten vallen, ontstaat er diepte zonder dat de hele tuin volledig wordt verlicht.

Bomen en beplanting uitlichten

Met grondspots of verstelbare tuinspots kunt u bomen, struiken en andere blikvangers accentueren. Vooral grotere bomen komen in de avond mooi tot hun recht wanneer ze vanaf de onderzijde worden verlicht.

Plaats een spot niet automatisch recht voor de boom. Door de verlichting iets uit het midden te plaatsen, ontstaat vaak een natuurlijker lichtbeeld. Let ook op de kijkrichting vanuit de woning en vanaf het terras. Het is niet prettig wanneer u rechtstreeks in een felle lichtbron kijkt.

Een paar goed uitgelichte elementen geven meestal een mooier resultaat dan overal in de tuin losse lampen plaatsen.

Gevelverlichting

Gevelverlichting geeft sfeer en zorgt tegelijkertijd voor beter zicht rondom de woning. Wandlampen die naar boven en beneden schijnen, benadrukken de vorm en structuur van de gevel.

De positie van deze armaturen is belangrijk. Een lamp die ongelukkig naast een raam, regenpijp of zonnescherm wordt geplaatst, kan een onrustig lichtbeeld geven. Daarom kijken we bij een lichtplan niet alleen naar de plaats van de lamp, maar ook naar de breedte en richting van de lichtbundel.

Tuinverlichting op 12 of 24 volt

Veel tuinverlichting werkt op 12 of 24 volt laagspanning. Een transformator zet de netspanning om naar de spanning die de verlichting nodig heeft. Systemen zoals in-lite zijn hierdoor relatief eenvoudig uit te breiden en aan te passen.

Ook bij laagspanningsverlichting blijft een goede voorbereiding belangrijk. De transformator moet voldoende capaciteit hebben en de kabels moeten logisch over de tuin worden verdeeld.

Door tijdens de aanleg alvast extra aansluitmogelijkheden op te nemen, kan de tuinverlichting later eenvoudiger worden uitgebreid.

Slimme tuinverlichting met Philips Hue

Philips Hue Outdoor is een goede mogelijkheid wanneer u de tuinverlichting via een app wilt bedienen. U kunt de lampen automatisch laten inschakelen bij zonsondergang en op een vast tijdstip weer laten uitschakelen.

Binnen het systeem kunnen verschillende lampen, spots en outdoor lightstrips worden gecombineerd. Ook kunt u scènes instellen met verschillende lichtsterktes en kleuren.

Voor dagelijks gebruik adviseren wij meestal rustig warmwit licht. Gekleurd licht kan leuk zijn voor een feest of bijzondere gelegenheid, maar voor een rustige tuin is dit meestal niet nodig.

Houd bij slimme buitenverlichting wel rekening met het bereik van de Hue Bridge en het draadloze signaal. Bij een grote tuin, dikke buitenmuren of een vrijstaande overkapping moet dit vooraf worden gecontroleerd.

Lightstrips subtiel verwerken

Een outdoor lightstrip kan een mooi indirect lichteffect geven onder een zwevende bank, langs een plantenbak, onder een traptrede of in een overkapping.

Het mooiste resultaat ontstaat wanneer de lichtbron zelf niet direct zichtbaar is. De lightstrip verlicht dan vooral het oppervlak eromheen, in plaats van dat u tegen een felle lichtlijn aankijkt.

Juist de plaatsing en afwerking maken hierbij het verschil tussen een los toegevoegde ledstrip en een rustig, strak lichtbeeld.

Niet de hele tuin hoeft verlicht te worden

Bij goede tuinverlichting gaat het niet om zo veel mogelijk lampen. Donkere delen zorgen juist voor contrast en maken de uitgelichte bomen, wanden en zitplekken beter zichtbaar.

Wij werken daarom liever met meerdere subtiele lichtpunten dan met één krachtige lamp die de complete tuin verlicht. De kleurtemperatuur houden we bij voorkeur warm en rustig, zodat de buitenverlichting aansluit bij de woning en het interieur.

Tuinverlichting laten aanleggen

Bij Donck Elektrotechniek verzorgen we zowel de elektrische voorbereiding als de uiteindelijke tuinverlichting. We denken mee over het lichtplan, de plaatsing van buitenstopcontacten, de benodigde groepen, grondkabels, schakelingen en slimme bediening.

Door dit vóór de aanleg van de tuin te bespreken, kunnen kabels en aansluitpunten netjes worden weggewerkt. Zo ontstaat een installatie die veilig is, mooi in balans blijft en later eenvoudig kan worden uitgebreid.

Daarmee wordt de tuin niet alleen overdag, maar ook in de avond een volwaardig onderdeel van de woning.