Krachtstroom aanleggen voor een warmtepomp: waar moet u op letten?

Een warmtepomp is geen apparaat dat u zomaar op een bestaande groep aansluit. Zeker bij een volledig elektrische warmtepomp moet de elektrische installatie het benodigde vermogen veilig en langdurig kunnen leveren.

Krachtstroom aanleggen voor een warmtepomp begint daarom niet met het trekken van een extra kabel, maar met het controleren van de hoofdaansluiting, groepenkast, beschikbare capaciteit en de technische gegevens van de warmtepomp.

Met krachtstroom wordt meestal een 3-fasenaansluiting van 400 volt bedoeld. Niet iedere warmtepomp heeft die nodig. Bij zwaardere en volledig elektrische systemen is een 3-fasenaansluiting echter vaak de meest logische oplossing.

Wanneer is krachtstroom voor een warmtepomp nodig?

Hoeveel elektrisch vermogen een warmtepomp nodig heeft, verschilt sterk per installatie.

Een kleinere hybride warmtepomp kan in sommige situaties op één fase worden aangesloten. Bij een all-electric warmtepomp, die de cv-ketel volledig vervangt, wordt vaker gebruikgemaakt van een 3-fasenaansluiting.

De technische gegevens van de fabrikant zijn daarbij altijd het uitgangspunt. Hierin staat onder andere:

• de benodigde voedingsspanning;

• het maximale opgenomen vermogen;

• de maximale stroom;

• de voorgeschreven beveiliging;

• en eventuele eisen voor aardlekbeveiliging.

Vervolgens moet worden bekeken of de elektrische installatie van de woning dit aankan.

Dat betekent dat niet alleen naar de warmtepomp wordt gekeken, maar ook naar andere grote verbruikers zoals een inductiekookplaat, oven, laadpaal, elektrische boiler of thuisbatterij.

Een 3-fasen warmtepomp verdeelt het opgenomen vermogen over drie fasen. Hierdoor wordt één afzonderlijke fase minder zwaar belast en kan het beschikbare vermogen van de woning beter worden verdeeld.

Dat betekent overigens niet dat iedere warmtepomp automatisch krachtstroom nodig heeft. De specificaties van het toestel en de bestaande elektrische installatie bepalen wat nodig is.

Eerst de bestaande aansluiting en groepenkast controleren

Voordat een warmtepomp wordt aangesloten, bekijken wij eerst de bestaande elektrische installatie.

Belangrijke vragen zijn bijvoorbeeld:

• Heeft de woning een 1-fase- of 3-fasenaansluiting?

• Is de hoofdaansluiting bijvoorbeeld 1 x 35 A of 3 x 25 A?

• Hoe is het vermogen over de bestaande groepen verdeeld?

• Is er voldoende ruimte in de groepenkast?

• Kunnen de benodigde beveiligingen worden bijgeplaatst?

• Welke andere zware elektrische verbruikers zijn aanwezig?

Bij oudere woningen zien we regelmatig dat een warmtepomp aanleiding is om ook de groepenkast aan te passen. Niet omdat een oudere groepenkast automatisch onveilig is, maar omdat deze soms onvoldoende ruimte of mogelijkheden biedt voor de uitbreiding.

Heeft de woning nog een 1-fasenaansluiting en is voor de warmtepomp 3-fase nodig? Dan moet naast een aanpassing van de groepenkast ook de netbeheerder de aansluiting omzetten.

Lees hierover ook: 3-fase aansluiting aanvragen: wanneer is het nodig?

Aparte groep voor de warmtepomp

Een warmtepomp wordt doorgaans aangesloten op een eigen eindgroep die is afgestemd op het betreffende toestel.

Welke automaat, kabeldiameter en beveiliging nodig zijn, hangt onder andere af van:

• het opgenomen vermogen;

• de maximale stroom;

• de lengte en aanlegwijze van de kabel;

• de voorschriften van de fabrikant;

• en de opbouw van de bestaande installatie.

Daarnaast kan een warmtepompsysteem bestaan uit meerdere elektrische onderdelen. Denk aan een buitenunit, binnenunit, elektrische bijverwarming of boiler.

Het is daarom belangrijk om vooraf exact te weten welke voorzieningen de warmtepompinstallateur nodig heeft.

Ook het kabeltraject moet worden bekeken

Niet alleen de groepenkast is bepalend. De kabel moet ook veilig van de meterkast naar de warmtepomp kunnen worden aangelegd.

Bij nieuwbouw of een grote renovatie kan daar vaak vooraf rekening mee worden gehouden. In bestaande woningen moet worden gekeken naar mogelijkheden via bijvoorbeeld:

• de kruipruimte;

• een leidingkoker of schacht;

• plafonds;

• technische ruimtes;

• of langs de buitengevel.

Een goede voorbereiding voorkomt onnodig hak- en breekwerk en zorgt ervoor dat de installatie netjes kan worden afgewerkt.

Kijk naar het totale vermogen van de woning

Een warmtepomp staat niet op zichzelf.

Steeds meer woningen hebben meerdere grote elektrische verbruikers. Naast de warmtepomp kan dat bijvoorbeeld een inductiekookplaat, laadpaal, elektrische boiler of thuisbatterij zijn.

Juist de combinatie daarvan bepaalt hoeveel vermogen er op verschillende momenten wordt gevraagd.

Een woning met een 3 x 25 A-aansluiting heeft in totaal ongeveer 17 kW beschikbaar, maar dat vermogen moet wel goed over de drie fasen worden verdeeld.

Wanneer bijvoorbeeld een zware 1-faseverbruiker langdurig op één fase draait, kan die afzonderlijke fase te zwaar worden belast terwijl er op de andere fasen nog capaciteit beschikbaar is.

Een goede faseverdeling in de groepenkast is daarom belangrijk.

Bij een laadpaal kan daarnaast load balancing worden toegepast. De laadpaal past het laadvermogen dan automatisch aan op het actuele stroomverbruik van de woning.

Is een zwaardere aansluiting altijd nodig?

Nee.

Een warmtepomp betekent niet automatisch dat de hoofdaansluiting moet worden verzwaard.

Een 3 x 25 A-aansluiting is voor veel woningen een prima uitgangspunt, ook wanneer er een warmtepomp aanwezig is. Of dat in uw situatie voldoende is, hangt af van het vermogen van de warmtepomp en de andere elektrische apparatuur in huis.

Soms is alleen een betere verdeling van de groepen nodig. In andere situaties is een overstap van 1 naar 3 fasen verstandig.

Pas wanneer de werkelijke belasting daar aanleiding toe geeft, hoeft naar een zwaardere aansluiting te worden gekeken.

Dat is belangrijk, omdat een zwaardere netaansluiting ook hogere vaste kosten bij de netbeheerder kan betekenen.

Denk vooruit bij een verbouwing

Wordt de warmtepomp onderdeel van een grotere renovatie? Dan is het verstandig om toekomstige uitbreidingen meteen mee te nemen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• elektrisch koken;

• een laadpaal;

• zonnepanelen;

• een thuisbatterij;

• airconditioning;

• of verdere verduurzaming van de woning.

Soms kunnen met relatief eenvoudige voorbereidingen later veel werkzaamheden worden voorkomen. Denk aan extra ruimte in de groepenkast, een loze leiding richting de oprit of alvast een geschikt kabeltraject.

Meer hierover leest u bij elektra aanleggen bij renovatie.

Afstemming met de warmtepompinstallateur

De warmtepompinstallateur bepaalt welk toestel wordt geplaatst en welke elektrische aansluiting daarvoor nodig is. De elektricien zorgt vervolgens dat de groepenkast, beveiliging en voedingskabel daarop worden afgestemd.

Moet de aansluiting van de woning van 1 naar 3 fasen worden omgezet? Dan komt ook de netbeheerder in beeld.

Het is verstandig om dit voor de plaatsing van de warmtepomp te regelen. Zo voorkomt u dat het toestel al wordt geplaatst terwijl de juiste elektrische voeding nog ontbreekt.

Elektrische aansluiting voor uw warmtepomp laten voorbereiden?

Donck Elektrotechniek verzorgt de elektrische voorbereiding en aansluiting voor warmtepompen.

We kijken daarbij niet alleen naar de nieuwe groep, maar naar de complete situatie: de hoofdaansluiting, groepenkast, faseverdeling, het benodigde vermogen en eventuele toekomstige uitbreidingen zoals een laadpaal of thuisbatterij.

Zo weet u vooraf wat er nodig is en wordt de installatie direct goed voorbereid op het toenemende elektrische verbruik in uw woning.

Veelgestelde vragen

Is krachtstroom altijd nodig voor een warmtepomp? Nee. Een kleinere hybride warmtepomp kan soms op een 1-fase groep worden aangesloten. Of 3-fase nodig is, hangt af van het type warmtepomp, het opgenomen vermogen en de overige elektrische belasting in de woning.

Wat kost het om krachtstroom aan te laten leggen voor een warmtepomp? Dat verschilt per situatie. Soms is alleen een extra groep in de groepenkast nodig; in andere gevallen moet de netbeheerder de aansluiting omzetten naar 3-fase. Wij maken graag een heldere offerte op maat.

Kan een warmtepomp op een bestaande groep worden aangesloten? Meestal niet. Een warmtepomp krijgt een eigen eindgroep met de juiste automaat, kabeldiameter en beveiliging, afgestemd op de voorschriften van de fabrikant.

Moet de groepenkast worden vervangen voor een warmtepomp? Niet altijd. Soms is er voldoende ruimte en capaciteit. Bij oudere groepenkasten of bij een overstap naar 3-fase is een aanpassing of uitbreiding wel vaak nodig.