Laadbeheer of netverzwaring: wat heeft uw aansluiting nodig?

Een laadpaal plaatsen lijkt soms eenvoudig, totdat de vraag op tafel komt: laadbeheer of netverzwaring kiezen? Die keuze bepaalt niet alleen hoe snel een auto kan laden, maar ook of uw elektrische installatie veilig blijft functioneren wanneer bijvoorbeeld de warmtepomp, inductiekookplaat en andere grote verbruikers tegelijk actief zijn.

Een laadpunt staat namelijk niet op zichzelf. Het wordt onderdeel van de volledige elektrische installatie.

Voor veel woningen en kleinere bedrijfslocaties is slim laadbeheer de meest logische eerste stap. Maar er zijn ook situaties waarin simpelweg meer aansluitvermogen nodig is. Dat hangt af van uw huidige aansluiting, het verbruik in het pand en vooral van wat u de komende jaren verwacht toe te voegen.

Laadbeheer of netverzwaring: wat is het verschil?

Laadbeheer, ook wel load balancing of dynamisch vermogensbeheer genoemd, meet continu hoeveel stroom er in het pand wordt gebruikt. De laadpaal past het laadvermogen automatisch aan op de ruimte die nog beschikbaar is.

Zet u thuis bijvoorbeeld de oven en inductiekookplaat aan terwijl ook de warmtepomp draait? Dan kan de laadpaal tijdelijk minder vermogen krijgen. Zodra het verbruik in huis weer afneemt, wordt het laadvermogen automatisch verhoogd.

Het voordeel hiervan is dat de bestaande netaansluiting veel efficiënter wordt gebruikt. De hoofdzekering wordt beschermd tegen overbelasting, zonder dat voor iedere tijdelijke piek direct een zwaardere aansluiting nodig is.

Bij één laadpaal thuis is dit in veel gevallen de meest praktische oplossing.

Een netverzwaring werkt anders. Daarbij wordt de beschikbare capaciteit van de aansluiting daadwerkelijk vergroot. Dat kan noodzakelijk zijn wanneer een woning of bedrijf structureel meer vermogen nodig heeft dan de bestaande aansluiting kan leveren.

Daarbij moet niet alleen naar de aansluiting van de netbeheerder worden gekeken. Ook de groepenkast, hoofdschakelaar, beveiligingen, voedingskabels en verdeling van de belasting moeten geschikt zijn voor het hogere vermogen.

Een zwaardere aansluiting geeft meer ruimte, maar is niet automatisch de beste oplossing. Als het hoge stroomverbruik maar gedurende korte momenten optreedt, kan slim laadbeheer vaak veel doelmatiger zijn.

Wanneer is laadbeheer meestal voldoende?

Bij een woning met één elektrische auto, een moderne groepenkast en een gangbare drie-fasenaansluiting is dynamisch laadbeheer vaak voldoende.

Een elektrische auto hoeft namelijk niet voortdurend op maximaal vermogen te laden. Veel auto's staan 's avonds en 's nachts meerdere uren stil. Er is daardoor meestal genoeg tijd om het beschikbare vermogen slim over de woning en de laadpaal te verdelen.

Heeft u zonnepanelen? Ook dan kan slim laden interessant zijn. Afhankelijk van de gekozen laadoplossing kan de auto meer gebruikmaken van zelf opgewekte zonnestroom. Meer hierover leest u bij een laadpaal combineren met zonnepanelen.

Zonnepanelen betekenen overigens niet automatisch dat er onbeperkt laadvermogen beschikbaar is. De capaciteit van de aansluiting en de gelijktijdige belasting in de woning blijven bepalend.

Laadbeheer werkt vooral goed wanneer het elektriciteitsverbruik wisselt. De warmtepomp, kookplaat en laadpaal vragen immers lang niet altijd tegelijkertijd hun maximale vermogen.

Ook voor kleinere zakelijke locaties kan dit uitstekend werken. Bij twee of drie laadpunten kan het beschikbare vermogen bijvoorbeeld automatisch worden verdeeld over de auto's die op dat moment zijn aangesloten.

Een praktisch voorbeeld

Stel: een woning heeft een elektrische kookplaat, warmtepomp, wasdroger en een laadpaal.

Rond etenstijd kan het stroomverbruik behoorlijk oplopen. Wanneer de auto op datzelfde moment ook met maximaal vermogen begint te laden, kan de belasting op de hoofdaansluiting te hoog worden.

Met dynamisch laadbeheer krijgt het normale huisverbruik voorrang. De laadpaal verlaagt tijdelijk het laadvermogen en schakelt vanzelf weer op zodra bijvoorbeeld de kookplaat wordt uitgezet of de warmtepomp minder vermogen vraagt.

In de praktijk merkt u daar meestal weinig van. De auto staat de volgende ochtend gewoon geladen klaar, terwijl de installatie binnen veilige grenzen blijft.

Wanneer is netverzwaring wel nodig?

Netverzwaring komt in beeld wanneer er structureel te weinig vermogen beschikbaar is. Niet alleen tijdens een korte piek, maar gedurende langere perioden.

Dat kan bijvoorbeeld spelen bij een volledig elektrische woning met een zware warmtepomp, meerdere elektrische auto's, inductiekoken en aanvullende grote verbruikers zoals een sauna, jacuzzi of elektrisch verwarmd bijgebouw.

Ook bij bedrijfspanden kan het beschikbare vermogen onvoldoende worden. Denk aan meerdere laadpunten gecombineerd met machines, klimaatinstallaties of andere zware elektrische apparatuur. Wanneer voertuigen bovendien binnen een korte tijd volledig geladen moeten zijn, kan alleen slim verdelen onvoldoende zijn.

Een bedrijf met zes laadpunten heeft overigens niet automatisch zes keer het maximale laadvermogen nodig. Wanneer auto's een hele werkdag of nacht aangesloten blijven, kan een goed laadmanagementsysteem het beschikbare vermogen prima verdelen.

Moeten meerdere voertuigen echter binnen enkele uren weer volledig inzetbaar zijn, dan wordt het beschikbare aansluitvermogen veel belangrijker.

Kijk verder dan alleen naar de laadpaal

Bij het kiezen van een laadpaal wordt vaak alleen naar het maximale laadvermogen gekeken. Een laadpaal van 11 kW betekent echter niet dat er op ieder moment ook daadwerkelijk 11 kW beschikbaar is.

De hoofdaansluiting, groepenkast, kabeldoorsnedes en andere grote verbruikers bepalen samen hoeveel vermogen verantwoord gebruikt kan worden.

Daarom begint een goede laadinstallatie met inventariseren. Welke aansluiting is aanwezig? Is de groepenkast geschikt voor uitbreiding? Welke apparatuur vraagt veel vermogen? Komt er binnenkort een warmtepomp of tweede elektrische auto bij? En hoeveel auto's moeten bij een bedrijf tegelijkertijd kunnen laden?

Ook toekomstige plannen zijn belangrijk. Een installatie die nu precies voldoende capaciteit heeft, kan over enkele jaren alweer te beperkt zijn.

Meerdere laadpunten slim verdelen

Bij meerdere laadpunten wordt laadbeheer nog belangrijker. In plaats van iedere laadpaal afzonderlijk maximaal vermogen te geven, kan het beschikbare vermogen gezamenlijk worden verdeeld. Hierdoor kunnen meerdere auto's laden zonder dat de hoofdaansluiting onnodig zwaar hoeft te worden uitgevoerd.

Afhankelijk van het systeem kan rekening worden gehouden met onder andere het actuele stroomverbruik van het pand, het aantal aangesloten auto's, het maximaal beschikbare aansluitvermogen, ingestelde prioriteiten en de laadmomenten met de beschikbare laadtijd.

Voor bedrijven kan daarnaast de registratie en verrekening van stroom belangrijk zijn. Wanneer laadkosten worden doorbelast aan medewerkers of andere gebruikers, kan een laadpunt met een geschikte MID-meter noodzakelijk of wenselijk zijn.

Dit staat los van laadbeheer of netverzwaring, maar hoort wel bij het ontwerpen van een laadinstallatie die ook administratief goed werkt.

Eerst meten en berekenen, daarna uitbreiden

Alleen tellen hoeveel groepen er in een meterkast zitten zegt weinig over hoeveel laadvermogen beschikbaar is.

Een installateur kijkt onder andere naar de hoofdaansluiting, de bestaande belasting, de technische staat van de groepenkast en het vermogen dat toekomstige uitbreidingen gaan vragen.

Soms is een kleine aanpassing aan de groepenkast in combinatie met load balancing voldoende. Bij meerdere laadpunten kan een uitgebreider energiemanagementsysteem nodig zijn. En soms is de conclusie eenvoudig: er moet structureel meer vermogen beschikbaar komen en een netverzwaring is noodzakelijk.

Houd er daarbij rekening mee dat een netverzwaring uiteindelijk door de netbeheerder moet kunnen worden uitgevoerd. De mogelijkheden en doorlooptijd kunnen per locatie verschillen.

Juist daarom is het verstandig eerst te bepalen hoeveel extra vermogen werkelijk nodig is. Een zwaardere aansluiting aanvragen terwijl slim laadbeheer het probleem al oplost, is lang niet altijd nodig.

Laadbeheer of netverzwaring kiezen?

Laadbeheer is meestal de beste keuze wanneer de huidige aansluiting in de basis voldoende is, maar u piekbelasting wilt voorkomen of meerdere laadpunten slim wilt verdelen. Dat is bij veel woningen met één elektrische auto de situatie.

Netverzwaring wordt interessant wanneer de vraag naar vermogen structureel hoger ligt dan de aansluiting kan leveren. Bijvoorbeeld bij meerdere laadpunten, een volledig elektrische woning of een bedrijf waar voertuigen binnen korte tijd veel energie moeten laden.

Twijfelt u welke oplossing bij uw situatie past? Donck Elektro kijkt niet alleen naar de laadpaal, maar naar het complete plaatje: van hoofdaansluiting en groepenkast tot laadgedrag, grote verbruikers en toekomstige uitbreidingen.

Zo wordt niet zomaar het maximale vermogen geïnstalleerd, maar een laadoplossing die in de praktijk ook daadwerkelijk werkt. Neem contact op of vraag vrijblijvend een offerte aan.