Laadpaal met zonnepanelen koppelen: zo gebruikt u meer eigen stroom

Wie overdag veel zonnestroom opwekt en een elektrische auto voor de deur heeft, stelt meestal dezelfde vraag: kunt u een laadpaal met zonnepanelen koppelen zonder ingewikkelde installatie?

Dat kan. Het werkt alleen pas echt goed wanneer de laadpaal, de meterkast en het energiebeheer goed op elkaar zijn afgestemd.

In de praktijk wordt vaak gedacht dat iedere laadpaal automatisch gebruikmaakt van de stroom van de zonnepanelen. Dat is niet zo. Zonder slimme aansturing laadt de auto gewoon met het ingestelde vermogen. Op momenten dat uw zonnepanelen onvoldoende produceren, wordt het ontbrekende vermogen uit het elektriciteitsnet gehaald.

Wilt u zoveel mogelijk eigen zonnestroom gebruiken? Dan is er meer nodig dan alleen een laadpaal aan de muur.

Wat betekent een laadpaal met zonnepanelen koppelen?

Een laadpaal koppelen aan zonnepanelen betekent dat het laadvermogen wordt afgestemd op de stroom die uw woning op dat moment opwekt en verbruikt.

Stel dat uw zonnepanelen 5 kW produceren en uw woning daarvan 1 kW gebruikt. Er blijft dan ongeveer 4 kW over. Een geschikte laadoplossing kan dit beschikbare vermogen gebruiken om de auto te laden.

Daarvoor moet het systeem voortdurend meten: hoeveel stroom de zonnepanelen opwekken, hoeveel stroom de woning verbruikt, hoeveel vermogen beschikbaar is voor de auto en hoeveel de hoofdaansluiting veilig kan leveren.

Een energiemeter of slimme controller geeft deze informatie door aan de laadpaal. De laadpaal kan het laadvermogen vervolgens automatisch verhogen of verlagen.

Laden zonnepanelen uw auto automatisch op?

Zonnestroom die u direct in huis verbruikt, kan vanzelf ook bij de laadpaal terechtkomen. Dat betekent alleen niet dat de auto uitsluitend op zonnestroom laadt.

Een voorbeeld: uw zonnepanelen leveren 3 kW, terwijl de laadpaal de auto met 11 kW laadt. De eerste 3 kW kan uit uw eigen opwek komen. De resterende 8 kW wordt dan uit het elektriciteitsnet gehaald.

Wilt u voorkomen dat de laadpaal meer gebruikt dan het actuele zonneoverschot? Dan moet de laadpaal het vermogen dynamisch kunnen aanpassen. Dit wordt vaak laden op zonneoverschot, solar charging of PV-laden genoemd.

Waarom wordt laden op eigen zonnestroom interessanter?

Zelf opgewekte stroom direct gebruiken is meestal aantrekkelijker dan deze eerst terugleveren aan het elektriciteitsnet. U benut daarmee een groter deel van uw eigen productie.

Dat wordt steeds relevanter nu energieleveranciers terugleverkosten kunnen berekenen en de salderingsregeling verandert. Hoe meer zonnestroom u direct gebruikt, hoe minder stroom u op een later moment opnieuw hoeft in te kopen.

Een elektrische auto kan daarbij een grote verbruiker zijn. De accu biedt ruimte om een flink deel van uw dagelijkse zonneproductie direct te gebruiken.

Daarnaast geeft slim laden meer controle. U kunt het laadvermogen afstemmen op de opbrengst van de zonnepanelen, het overige verbruik in huis, de capaciteit van de hoofdaansluiting, het gewenste vertrekmoment en eventueel de actuele energieprijs.

Wanneer werkt laden op zonnestroom het beste?

Laden op zonnestroom werkt het beste wanneer de auto aanwezig is op het moment dat de zonnepanelen produceren.

Dat geldt bijvoorbeeld voor mensen die regelmatig thuiswerken, gezinnen met een tweede elektrische auto, ondernemers met een bedrijfsauto aan huis, bedrijfswagens die overdag op locatie staan en auto's die niet iedere dag worden gebruikt.

Komt de auto pas aan het einde van de middag of 's avonds thuis? Dan is er vaak weinig directe zonneproductie meer beschikbaar. Zonder thuisbatterij kan de overdag opgewekte stroom dan niet worden bewaard om de auto later op te laden.

Slim laden kan nog steeds nuttig zijn, maar de auto zal dan vaker gedeeltelijk of volledig met netstroom worden geladen.

Wat is er technisch nodig?

Voor een goed werkende koppeling zijn meestal drie onderdelen nodig.

**1. Een laadpaal die slim kan sturen.** Niet iedere laadpaal ondersteunt laden op zonneoverschot. De laadpaal moet het laadvermogen dynamisch kunnen aanpassen op basis van actuele meetgegevens. Sommige laadpalen hebben hiervoor een ingebouwde functie. Andere systemen werken met een externe energiemeter, energiemanagementsysteem of aanvullende software.

**2. Een energiemeter of controller.** De laadpaal moet weten of uw woning stroom afneemt of teruglevert. Hiervoor wordt meestal een energiemeter bij de hoofdaansluiting geplaatst. Deze meter registreert continu de energiestromen en geeft aan hoeveel vermogen veilig beschikbaar is voor de laadpaal.

**3. Een geschikte elektrische installatie.** De laadpaal krijgt een eigen beveiligde groep in de meterkast. Daarbij moet onder andere worden gekeken naar de beschikbare ruimte in de groepenkast, de waarde van de hoofdzekeringen, één- of driefasenaansluiting, de benodigde aardlekbeveiliging, de kabeldiameter en kabellengte en andere zware verbruikers in de woning.

Een laadpaalinstallatie moet niet alleen functioneren, maar ook veilig en toekomstbestendig worden aangelegd.

De rol van load balancing

Load balancing voorkomt dat de laadpaal te veel vermogen gebruikt wanneer andere apparaten in huis eveneens veel stroom vragen.

Stel dat de auto aan het laden is terwijl u tegelijkertijd inductiekookt, de warmtepomp draait en de oven aanstaat. Zonder regeling kan de totale belasting te hoog worden en kan de hoofdzekering uitschakelen.

Load balancing meet het totale verbruik en verlaagt tijdelijk het laadvermogen van de auto. Zodra er weer capaciteit beschikbaar is, kan het laadvermogen automatisch omhoog.

Bij een woning met zonnepanelen verandert het beschikbare vermogen voortdurend. Wolken, huishoudelijk gebruik en de opbrengst van de zonnepanelen hebben allemaal invloed. Dynamische load balancing zorgt ervoor dat de laadpaal zich hier automatisch op aanpast.

Zonneoverschot laden en load balancing zijn niet hetzelfde

De termen worden regelmatig door elkaar gebruikt, maar hebben een ander doel.

**Load balancing** beschermt de hoofdaansluiting door het laadvermogen te verlagen wanneer het totale verbruik te hoog wordt.

**Laden op zonneoverschot** probeert het laadvermogen juist af te stemmen op de stroom die anders aan het elektriciteitsnet zou worden teruggeleverd.

Een goede laadoplossing kan beide functies combineren. De auto gebruikt dan zoveel mogelijk eigen zonnestroom, terwijl de belasting van de elektrische installatie veilig blijft.

Het minimale laadvermogen van een elektrische auto

Een elektrische auto kan niet met ieder willekeurig laag vermogen laden. Bij enkelfasig laden is doorgaans minimaal ongeveer 1,4 kW nodig. Bij driefasig laden ligt het minimale totale vermogen hoger.

Dat heeft gevolgen voor laden op zonneoverschot. Wanneer uw zonnepanelen op een bewolkt moment maar een klein overschot produceren, kan dat te weinig zijn om de laadsessie te starten of stabiel door te laten gaan.

Afhankelijk van de laadpaal zijn er verschillende mogelijkheden: wachten tot er voldoende zonneoverschot beschikbaar is, laden met een combinatie van zonne- en netstroom, automatisch wisselen tussen één- en driefasig laden of een minimaal laadvermogen uit het net toestaan.

Welke methode het beste werkt, hangt af van de laadpaal, de auto en uw persoonlijke voorkeur.

Eén- of driefasig laden met zonnepanelen

Bij een driefasenaansluiting kan een geschikte auto meestal tot 11 kW laden. Dat is prettig wanneer de auto snel moet worden opgeladen, maar voor uitsluitend laden op zonnestroom kan een lager vermogen soms praktischer zijn. Meer hierover leest u in ons artikel over 1-fase of 3-fase laadpaal.

Een gemiddelde particuliere zonnepaneleninstallatie produceert niet voortdurend voldoende vermogen om een auto volledig driefasig op zonneoverschot te laden.

Sommige systemen kunnen daarom overschakelen tussen één- en driefasig laden. Daardoor kan de auto bij een lager zonneoverschot toch blijven laden. Niet iedere laadpaal en niet iedere auto ondersteunt dit op dezelfde manier.

Het hoogste laadvermogen is dus niet automatisch de slimste keuze. De juiste instelling hangt af van uw zonnepanelen, uw auto en het moment waarop u meestal laadt.

Een laadpaal koppelen aan bestaande zonnepanelen

Heeft u al zonnepanelen? Dan hoeft de bestaande zonnepaneleninstallatie meestal niet te worden aangepast. De laadpaal hoeft ook niet rechtstreeks met de omvormer te worden verbonden.

De energiemeter registreert bij de hoofdaansluiting hoeveel stroom de woning afneemt of teruglevert. Daardoor kan het systeem in veel gevallen samenwerken met verschillende merken zonnepanelen en omvormers.

Wel moet vooraf worden vastgesteld welk type aansluiting aanwezig is, of de groepenkast voldoende ruimte heeft, welke laadpaal geschikt is voor zonneoverschot, hoe de meetapparatuur wordt aangesloten en of er al andere grote verbruikers aanwezig zijn.

In oudere woningen kan uitbreiding of vervanging van de groepenkast nodig zijn. Dat is vooral relevant wanneer er al een warmtepomp, inductiekookplaat, elektrische boiler of andere zware apparatuur aanwezig is.

Niet iedere laadpaal is even geschikt

Veel laadpalen kunnen slim laden, maar dat betekent niet automatisch dat ze ook goed op zonneoverschot kunnen sturen.

Let bij de keuze onder andere op ondersteuning voor solar charging, compatibiliteit met een energiemeter, dynamische load balancing, één- of driefasig laden, automatische faseomschakeling, kwaliteit en duidelijkheid van de app, mogelijkheden voor verrekening en beschikbaarheid van software en ondersteuning.

Ook de auto speelt een rol. Niet iedere elektrische auto reageert hetzelfde op vaak wisselende laadvermogens of het onderbreken en hervatten van een laadsessie.

De beste laadpaal is daarom niet automatisch het model met de meeste functies. De laadoplossing moet passen bij uw auto, zonnepanelen, meterkast en dagelijkse gebruik. Bekijk bijvoorbeeld de mogelijkheden van de NexBlue, Easee of Zaptec.

Waar gaat het in de praktijk vaak mis?

Een veelgemaakte fout is aannemen dat zonnepanelen en een laadpaal automatisch samenwerken omdat ze op dezelfde elektrische installatie zijn aangesloten.

De auto gebruikt wel stroom die op dat moment beschikbaar is, maar zonder slimme regeling weet de laadpaal niet hoeveel zonneoverschot aanwezig is.

Een tweede misverstand is dat maximaal laden altijd het voordeligst is. Wie vooral eigen zonnestroom wil gebruiken, heeft vaak meer aan een lager en dynamisch geregeld laadvermogen.

Ook de meterkast wordt regelmatig onderschat. Een laadpaal kan technisch werken, maar toch onhandig zijn aangesloten voor toekomstige uitbreidingen. Denk aan een warmtepomp, tweede laadpunt of uitbreiding van de zonnepanelen.

Daarom kijken wij niet alleen naar de laadpaal, maar naar de volledige installatie.

Zakelijk laden met zonnepanelen

Bij bedrijfslocaties sluiten zonneproductie en laadmomenten vaak beter op elkaar aan. Bedrijfsauto's staan regelmatig overdag geparkeerd, precies wanneer zonnepanelen het meeste produceren.

Dat maakt direct laden op zonnestroom praktisch en financieel interessant.

Bij meerdere laadpunten is goed energiebeheer extra belangrijk. Het beschikbare vermogen moet worden verdeeld over het bedrijfspand, machines en installaties, warmtepompen of klimaatinstallaties, meerdere laadpalen en eventuele batterijopslag.

Met dynamisch vermogensbeheer kan het beschikbare laadvermogen automatisch over verschillende voertuigen worden verdeeld. Zo hoeft de netaansluiting niet onnodig te worden verzwaard.

Voor verrekening van laadkosten kan daarnaast een geschikte meetvoorziening nodig zijn. Op onze pagina over zakelijke laadpalen leest u meer over laadoplossingen voor bedrijven en wagenparken.

Is een laadpaal met zonnepanelen de investering waard?

Heeft u zonnepanelen en staat uw elektrische auto regelmatig overdag thuis of op het bedrijf? Dan is slim laden op eigen opwek meestal een logische keuze.

U gebruikt een groter deel van uw zelf opgewekte stroom en verlaagt de hoeveelheid elektriciteit die u uit het net moet inkopen.

De meerwaarde is kleiner wanneer de auto uitsluitend 's nachts aanwezig is, de zonnepanelen weinig meer produceren dan het huishoudelijke verbruik, de auto altijd zo snel mogelijk moet worden opgeladen of aanvullende aanpassingen niet in verhouding staan tot het verwachte gebruik.

Eerlijk advies is daarom belangrijk. Niet iedere woning heeft de meest uitgebreide laadoplossing nodig. Soms is een laadpaal met load balancing voldoende. In andere situaties levert echte sturing op zonneoverschot juist een duidelijk voordeel op.

Waar moet u vooraf op letten?

Voordat u een laadpaal laat koppelen aan zonnepanelen, is het verstandig om deze vragen te beantwoorden: wanneer staat de auto meestal thuis, hoeveel vermogen leveren de zonnepanelen, heeft de woning een één- of driefasenaansluiting, welke grote elektrische verbruikers zijn aanwezig, wilt u uitsluitend laden op zonneoverschot of mag netstroom aanvullen en moet de laadpaal ook geschikt zijn voor toekomstige uitbreidingen?

Met deze informatie kan een installateur bepalen welke laadpaal, meetvoorziening en beveiliging nodig zijn.

Soms volstaat een slimme laadpaal met energiemeting. In andere situaties is eerst een aanpassing van de groepenkast nodig.

Laadpaal en zonnepanelen laten aansluiten

Een laadpaal die goed samenwerkt met zonnepanelen vraagt niet per definitie om een ingewikkelde installatie. De onderdelen moeten vooral op de juiste manier worden gekozen en ingesteld.

Donck Elektrotechniek controleert vooraf de groepenkast, hoofdaansluiting, aanwezige zonnepanelen en overige grote verbruikers. Op basis daarvan adviseren wij een laadoplossing die past bij uw woning, auto en dagelijkse gebruik.

Zo krijgt u geen laadpunt dat alleen stroom levert, maar een installatie die veilig omgaat met het beschikbare vermogen en zoveel mogelijk gebruikmaakt van uw eigen zonnestroom. Neem contact op of vraag vrijblijvend een offerte aan.