1-fase- of 3-faselaadpaal: wat is de beste keuze?

Je wilt een laadpaal thuis of op het werk laten plaatsen, maar loopt direct tegen dezelfde vraag aan: kies je een 1-fase- of 3-faselaadpaal? Dat lijkt een technisch detail, maar het bepaalt wel hoe snel je laadt, wat er in je groepenkast nodig is en of je installatie klaar is voor de komende jaren.

In de praktijk kijken veel mensen vooral naar het vermogen van de laadpaal. Logisch, maar dat is slechts een deel van het verhaal. De aansluiting van je woning of bedrijfspand, de auto die je rijdt, je dagelijkse laadbehoefte en de beschikbare ruimte in de groepenkast spelen allemaal mee. Een zwaardere oplossing is niet automatisch beter. Soms is 1 fase precies goed en soms is 3 fase de enige logische keuze.

Wat is het verschil tussen 1 fase en 3 fase?

Een 1-faselaadpaal gebruikt één stroomfase uit je elektrische aansluiting. In de meeste situaties betekent dat laden tot 3,7 kW of 7,4 kW, afhankelijk van de beschikbare ampères en de installatie.

Een 3-faselaadpaal verdeelt het vermogen over drie fasen en kan daardoor aanzienlijk sneller laden, meestal tot 11 kW en in sommige situaties zelfs 22 kW.

Voor thuisgebruik is 11 kW vaak het ideale uitgangspunt. Een lege accu laadt daarmee in veel minder tijd op dan via 1 fase. Toch betekent dat niet dat iedereen automatisch een 3-faselaadpaal nodig heeft.

De eerste vraag is daarom simpel: welke aansluiting heeft je woning of bedrijfspand nu al? Veel bestaande woningen beschikken nog over een 1-faseaansluiting, terwijl nieuwere woningen en veel bedrijfspanden vaker op 3 fase zijn aangesloten. Heb je nu 1 fase, dan kun je niet zomaar volledig 3-faseladen zonder aanpassing van de netaansluiting en vaak ook de groepenkast. Lees hoe wij een 3-fase aansluiting in De Ronde Venen regelen en wanneer laadbeheer of netverzwaring de betere keuze is. Met slim laden en load balancing haal je vaak meer uit de bestaande aansluiting.

Wanneer is een 1-faselaadpaal voldoende?

Een 1-faselaadpaal is vaak prima als je relatief weinig kilometers rijdt, je auto veel stilstaat of je vooral 's nachts kunt laden.

Stel dat je overdag werkt, 's avonds thuiskomt en de auto vervolgens twaalf uur aan de laadpaal hangt. Dan is extreem snel laden thuis lang niet altijd nodig.

Voor plug-in hybrides is 1 fase vaak meer dan voldoende. Deze auto's hebben meestal een kleinere accu en zijn daardoor binnen enkele uren weer volledig geladen. Ook bij volledig elektrische auto's kan 1 fase goed werken, zolang je dagelijkse verbruik beperkt is en je niet steeds met een bijna lege accu thuiskomt.

Daarnaast speelt budget een rol. Een 1-faseoplossing kan goedkoper uitpakken als je bestaande installatie daarvoor geschikt is en er geen verzwaring nodig is. Dat scheelt niet alleen installatiewerk, maar mogelijk ook kosten bij de netbeheerder.

Toch zit daar meteen de nuance. Goedkoper bij aanschaf is niet altijd voordeliger op langere termijn. Als je over enkele jaren overstapt naar een volledig elektrische auto met een grotere accu of als er een tweede elektrische auto bijkomt, kan die keuze alsnog een aanpassing achteraf opleveren.

Wanneer is een 3-faselaadpaal de betere keuze?

Een 3-faselaadpaal past beter als je sneller wilt laden, meer kilometers maakt of vooruit wilt denken.

Zeker bij volledig elektrische auto's met grotere accupakketten wordt het verschil in gebruiksgemak snel merkbaar. Waar 1-faseladen soms betekent dat de auto een groot deel van de nacht nodig heeft, kan 3-faseladen die tijd aanzienlijk verkorten.

Ook huishoudens met twee elektrische auto's hebben vaak meer aan 3 fase. Niet omdat beide auto's altijd tegelijk op vol vermogen moeten laden, maar omdat je meer speelruimte hebt. In combinatie met slim energiemanagement en load balancing is dat vaak een veel prettigere oplossing dan steeds puzzelen met het beschikbare vermogen.

Zakelijk is 3 fase nog vaker de logische keuze. Bij kantoren, bedrijfsruimtes, wagenparken of laadpleinen wil je meestal meer vermogen beschikbaar hebben en voorbereid zijn op toekomstige uitbreiding.

De auto bepaalt mee

Een punt dat vaak wordt vergeten: niet alleen de laadpaal, maar ook de auto zelf bepaalt hoe snel er geladen kan worden.

Niet iedere elektrische auto kan op 3 fase AC laden. Sommige modellen laden uitsluitend op 1 fase, ook al hangt er een 3-faselaadpaal aan de muur.

Dat betekent niet dat een 3-faselaadpaal dan zinloos is. Het kan alsnog verstandig zijn als je later een andere auto verwacht of als meerdere gebruikers van dezelfde laadpaal gebruikmaken. Maar voor de situatie van nu is het belangrijk om eerlijk te kijken naar wat je auto daadwerkelijk ondersteunt.

Daarom begint goed advies niet bij de laadpaal alleen, maar bij de combinatie van auto, aansluiting en gebruik.

Wat betekent dit voor je groepenkast?

Bij de keuze tussen een 1-fase- of 3-faselaadpaal moet de groepenkast altijd worden meegenomen. Een laadpaal is geen los apparaat dat je er even bij hangt.

De groepenkast moet geschikt zijn voor de extra belasting, veilig zijn opgebouwd en voldoen aan de geldende normen.

In sommige woningen is een extra groep voldoende. In andere situaties is een uitbreiding van de groepenkast nodig of zelfs een complete vervanging als de bestaande installatie verouderd is. Bij een overstap naar 3 fase komt daar vaak ook de vraag bij of de netaansluiting verzwaard moet worden.

Dat klinkt ingrijpend, maar in de praktijk is het vooral een kwestie van vooraf goed inventariseren. Dan weet je waar je aan toe bent en voorkom je verrassingen achteraf.

Slim laden maakt het verschil

Welke keuze je ook maakt, slim laden is bijna altijd verstandig.

Vooral bij woningen waar ook een warmtepomp, inductiekookplaat, zonnepanelen of airco aanwezig zijn, wil je voorkomen dat alles tegelijk maximaal stroom vraagt.

Met load balancing houdt de laadpaal rekening met het actuele verbruik in huis of bedrijfspand. Zo laadt de auto op de momenten dat er ruimte is, zonder dat de hoofdzekering onnodig wordt belast.

Dat is niet alleen veiliger, maar vaak ook de reden waarom een bepaalde laadoplossing überhaupt goed toepasbaar wordt.

Niet alleen naar vandaag kijken

De beste keuze is lang niet altijd de goedkoopste of de snelste, maar de oplossing die past bij je situatie van nu én bij wat eraan komt.

Als je nog jaren met dezelfde plug-in hybride rijdt en thuis rustig kunt laden, dan kan 1 fase een prima oplossing zijn. Heb je een volledig elektrische auto, rijd je veel of verwacht je uitbreiding in huis of bedrijf, dan is 3 fase vaak verstandiger.

In bestaande woningen in plaatsen als Mijdrecht, Wilnis en Vinkeveen zien we regelmatig dat de basisinstallatie prima is, maar nog niet is ingericht op modern elektrisch verbruik. Dan is een laadpaal direct een goed moment om de rest van de elektrische installatie mee te nemen.

1-fase- of 3-faselaadpaal: wat is meestal verstandig?

Er is geen standaardantwoord dat voor iedereen klopt.

Een 1-faselaadpaal is geschikt als je aansluiting beperkt is, je auto of laadbehoefte dat toelaat en je zonder haast kunt laden.

Een 3-faselaadpaal is meestal slimmer als je sneller wilt laden, voorbereid wilt zijn op een volgende elektrische auto of je woning of bedrijfspand al een zwaardere aansluiting heeft.

Twijfel je? Kijk dan niet alleen naar folders of maximale vermogens. De praktijk zit in je groepenkast, je auto en je dagelijkse gebruik. Daar zit het verschil tussen een laadpaal die op papier goed lijkt en een laadoplossing die in de praktijk echt prettig werkt.

Bij Donck Elektrotechniek merken we dagelijks dat klanten vooral behoefte hebben aan eerlijk advies zonder technische omwegen. Niet groter dan nodig, maar ook niet kleiner dan verstandig.

Een laadpaal hoor je dagelijks gebruik makkelijker te maken. Als de installatie klopt, merk je dat vanzelf.