Thuisbatterij zonder zonnepanelen: heeft dat zin?

Een thuisbatterij wordt vaak direct gekoppeld aan zonnepanelen. Toch heb je niet per se zonnepanelen nodig om een thuisbatterij te gebruiken. Zonder zonnepanelen sla je geen eigen zonnestroom op, maar stroom uit het elektriciteitsnet.

Vooral in combinatie met een dynamisch energiecontract kan dat interessant zijn. De batterij kan laden wanneer elektriciteit relatief goedkoop is en de opgeslagen energie later gebruiken wanneer de stroomprijs hoger ligt.

Of een thuisbatterij zonder zonnepanelen financieel interessant is, hangt af van je stroomverbruik, energiecontract, batterijcapaciteit en vooral van de manier waarop het systeem wordt aangestuurd.

Hoe werkt een thuisbatterij zonder zonnepanelen?

Een thuisbatterij wordt aangesloten op de elektrische installatie van je woning. Via een energiemeter of slimme aansturing weet het systeem hoeveel stroom de woning gebruikt en wanneer de batterij moet laden of ontladen.

Bij een dynamisch energiecontract verandert de stroomprijs gedurende de dag. Een slim aangestuurde batterij kan daarop inspelen door tijdens goedkope momenten te laden en tijdens duurdere momenten energie aan de woning te leveren.

Stel dat de stroom 's nachts of midden op de dag relatief goedkoop is. De batterij kan dan worden geladen. Wanneer de prijs tijdens de ochtend- of avonduren stijgt, gebruik je eerst de opgeslagen energie uit de batterij in plaats van duurdere stroom van het net.

Het prijsverschil is overigens niet één op één je winst. Bij het laden en ontladen ontstaan verliezen en ook belastingen, vaste kosten en eventuele kosten voor slimme aansturing spelen mee. Een thuisbatterij is daarom geen automatische geldmachine.

Wanneer is een thuisbatterij zonder zonnepanelen interessant?

Vooral bij een dynamisch energiecontract en een redelijk elektriciteitsverbruik kan energieopslag interessant worden.

Hoe meer energie je op dure momenten gebruikt en naar goedkopere momenten kunt verschuiven, hoe groter het mogelijke voordeel.

Ook je plannen voor de komende jaren zijn belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan:

• een elektrische auto;

• een warmtepomp;

• elektrisch of inductiekoken;

• zonnepanelen die later worden geplaatst.

In dat geval kijken we niet alleen naar de batterij, maar ook naar de capaciteit van de groepenkast, de beschikbare netaansluiting en de verdeling van het vermogen over de fasen.

Wil je later zonnepanelen plaatsen? Kies dan een batterijsysteem dat daarop voorbereid is en straks goed kan samenwerken met zonnepanelen, laadpaal en energiemanagement. Lees ook: thuisbatterij met zonnepanelen: wanneer interessant?.

Thuisbatterij met dynamisch energiecontract

Juist zonder zonnepanelen is de combinatie met een dynamisch energiecontract interessant om te bekijken.

Bij een vast of variabel contract is het prijsverschil gedurende de dag voor jou als gebruiker meestal niet direct zichtbaar. Bij een dynamisch contract verandert de elektriciteitsprijs gedurende de dag.

Een slimme thuisbatterij kan daarop automatisch reageren.

Dat betekent niet dat je zelf iedere dag hoeft te kijken wanneer je de batterij moet opladen. Moderne systemen kunnen de batterij automatisch aansturen op basis van energieprijzen, verbruik en ingestelde voorkeuren.

Goede software is daarbij minstens zo belangrijk als de batterij zelf. Een systeem dat op de verkeerde momenten laadt of regelmatig ongebruikt vol blijft staan, benut de beschikbare capaciteit niet optimaal.

Wat levert een thuisbatterij zonder zonnepanelen op?

Een batterij maakt zelf geen energie. Hij verplaatst energie naar een ander moment.

Dat is eigenlijk de eenvoudigste manier om de werking te omschrijven.

Bij dynamische tarieven betekent dit bijvoorbeeld laden wanneer elektriciteit goedkoop is en de opgeslagen energie gebruiken wanneer elektriciteit duurder is.

Hoeveel voordeel dat uiteindelijk oplevert, wordt onder andere bepaald door:

• het verschil tussen lage en hoge stroomprijzen;

• je dagelijkse stroomverbruik;

• de capaciteit van de batterij;

• het laad- en ontlaadvermogen;

• het rendement van het systeem;

• de kwaliteit van de automatische aansturing.

Daarom zegt alleen de capaciteit in kWh niet zoveel.

Een batterij van 10 kWh is bijvoorbeeld niet automatisch beter dan een batterij van 5 of 7 kWh. Als die extra capaciteit nauwelijks wordt gebruikt, heb je er wel voor betaald maar levert hij weinig extra op.

Capaciteit én vermogen zijn belangrijk

Bij thuisbatterijen wordt veel gesproken over capaciteit. Bijvoorbeeld 5, 7, 10 of 14 kWh.

Maar het vermogen van de batterij is minstens zo belangrijk.

De capaciteit bepaalt hoeveel energie je kunt opslaan. Het laad- en ontlaadvermogen bepaalt hoe snel die energie erin en eruit kan.

Dat verschil wordt belangrijk bij woningen met meerdere grote verbruikers. Een laadpaal, warmtepomp, oven en inductiekookplaat kunnen gezamenlijk behoorlijk wat vermogen vragen.

Een batterij kan daarbij ondersteunen, maar neemt niet automatisch het volledige vermogen van deze apparaten over.

Een elektrische auto kan bijvoorbeeld met 11 kW laden, terwijl een thuisbatterij misschien maar enkele kilowatts kan ontladen. De batterij kan dan wel bijdragen, maar niet zelfstandig het volledige laadvermogen leveren.

Daarom blijft bij een laadpaal goede load balancing belangrijk.

De elektrische installatie moet geschikt zijn

Een thuisbatterij plaats je niet los van de rest van de woninginstallatie.

Vooraf kijken we onder andere naar:

• de groepenkast;

• hoofdzekering en netaansluiting;

• één- of driefasenaansluiting;

• beschikbare ruimte voor beveiligingen;

• kabeltraject naar de batterij;

• aanwezige laadpaal of warmtepomp;

• eventuele toekomstige zonnepanelen.

Ook het verschil tussen één fase en drie fasen kan bepalend zijn voor welk batterijsysteem technisch het beste bij de woning past. Lees ook: thuisbatterij: eenfase of driefase?.

Bij een oudere installatie kan het nodig zijn om eerst de groepenkast aan te passen.

Dat bekijken we liever vooraf dan wanneer de batterij al aan de muur hangt.

Thuisbatterij combineren met een laadpaal

Heb je een elektrische auto, dan wordt goede afstemming nog belangrijker.

De laadpaal en thuisbatterij moeten rekening houden met het totale energieverbruik van de woning. Je wilt voorkomen dat de batterij, laadpaal en andere grote verbruikers tegelijkertijd maximaal vermogen vragen terwijl de netaansluiting dat niet aankan.

Met slim energiebeheer en load balancing kan het beschikbare vermogen beter worden verdeeld.

Een thuisbatterij kan dus onderdeel zijn van een slimme energie-installatie, maar vervangt goede load balancing niet.

Het is daarom verstandig om een thuisbatterij en laadpaal niet als twee volledig losse installaties te bekijken.

Heb je automatisch noodstroom met een thuisbatterij?

Nee. Dat is een belangrijk verschil tussen verschillende thuisbatterijen.

Een batterij in huis betekent niet automatisch dat je tijdens een stroomstoring elektriciteit hebt.

Veel batterijsystemen schakelen bij netuitval juist uit. Dat is noodzakelijk om te voorkomen dat tijdens werkzaamheden aan het elektriciteitsnet vanuit jouw woning spanning op het openbare net terechtkomt.

Wil je noodstroom of volledige back-up, dan moet het gekozen systeem daarvoor geschikt zijn. Daarnaast zijn voorzieningen nodig om de woning tijdens een stroomstoring veilig van het openbare elektriciteitsnet te scheiden.

Daarbij moet vooraf worden bepaald wat tijdens een storing moet blijven werken.

Alleen een koelkast, verlichting, internet en enkele stopcontacten vraagt een heel andere installatie dan wanneer je ook een warmtepomp, kookplaat of andere zware verbruikers wilt blijven gebruiken.

Back-up is daarom iets wat we vooraf meenemen in het ontwerp en niet iets wat automatisch bij iedere thuisbatterij aanwezig is.

Welke thuisbatterij past bij jouw situatie?

Kijk bij het vergelijken van thuisbatterijen niet alleen naar het aantal kWh of de aanschafprijs.

Minstens zo belangrijk zijn:

• laad- en ontlaadvermogen;

• automatische aansturing;

• ondersteuning van dynamische energieprijzen;

• uitbreidbaarheid;

• mogelijkheden voor toekomstige zonnepanelen;

• één- of driefasewerking;

• back-upmogelijkheden;

• garantie en ondersteuning.

Wij werken onder andere met Anker SOLIX en EcoFlow. Daarbij kijken we eerst naar de complete installatie voordat we bepalen welke capaciteit en uitvoering logisch is.

Een batterij moet uiteindelijk bij de woning passen. Niet andersom.

Eerst rekenen, daarna pas een batterij kiezen

Een thuisbatterij zonder zonnepanelen kan zinvol zijn, maar niet voor iedere woning.

Heb je weinig stroomverbruik en een vast energiecontract, dan kan het financiële voordeel beperkt zijn. Heb je juist een dynamisch energiecontract, een elektrische auto, warmtepomp of een hoger elektriciteitsverbruik, dan kan de situatie heel anders zijn.

Daarom beginnen we bij Donck Elektrotechniek niet met de vraag: welke batterij wil je?

We kijken eerst naar je verbruik, groepenkast, netaansluiting, energiecontract en plannen voor de komende jaren.

Daarna bepalen we welke capaciteit en welk systeem daarbij passen — of dat het verstandiger is om voorlopig nog geen thuisbatterij te plaatsen.

Wil je alvast een eerste indicatie van de capaciteit die bij jouw energieverbruik past? Gebruik dan onze thuisbatterij calculator.