Thuisbatterij met zonnepanelen: wanneer is het een slimme keuze?

Een thuisbatterij kan overtollige zonnestroom opslaan voor later gebruik. Maar welke capaciteit past bij uw woning, wat verandert er na het stoppen van de salderingsregeling en hoe laat u batterij, zonnepanelen en laadpaal slim samenwerken?

Op een zonnige middag leveren zonnepanelen vaak meer stroom dan een huishouden op dat moment gebruikt. Die stroom gaat terug naar het elektriciteitsnet, terwijl u ’s avonds mogelijk weer stroom inkoopt voor koken, wassen, verwarmen of het laden van de auto.

Een thuisbatterij kan een deel van dat verschil opvangen. De stroom die u overdag niet direct gebruikt, wordt tijdelijk opgeslagen en later weer beschikbaar gemaakt.

Maar een thuisbatterij is geen standaardproduct dat u zomaar naast de omvormer plaatst. De juiste capaciteit hangt af van uw verbruik, zonnepanelen, elektrische installatie, energiecontract en plannen voor de komende jaren.

Daarom kijken wij niet alleen naar hoeveel kWh een batterij kan opslaan. We kijken naar het complete energiesysteem van de woning.

Wat doet een thuisbatterij of thuisaccu?

De termen thuisbatterij en thuisaccu worden meestal door elkaar gebruikt. In beide gevallen gaat het om een systeem dat elektriciteit opslaat om deze op een later moment weer te gebruiken.

Bij woningen met zonnepanelen gebeurt dat meestal wanneer de zonnepanelen meer elektriciteit produceren dan de woning op dat moment nodig heeft.

In plaats van die volledige hoeveelheid terug te leveren, kan een deel worden opgeslagen. Zodra de zonnepanelen minder produceren en het verbruik in huis stijgt, levert de batterij deze energie weer terug aan de woning.

Bij geschikte systemen kan een batterij ook rekening houden met dynamische stroomprijzen. Laden kan dan plaatsvinden op gunstige momenten en ontladen wanneer elektriciteit duurder is.

De aansturing is daarbij minstens zo belangrijk als de batterij zelf. Een goed energiemanagementsysteem meet continu hoeveel elektriciteit de zonnepanelen produceren; hoeveel de woning op dat moment gebruikt; hoeveel stroom wordt teruggeleverd; hoeveel vermogen beschikbaar is; en wanneer laden of ontladen het meest logisch is.

Juist daardoor wordt een thuisbatterij onderdeel van de complete elektrische installatie en niet alleen een apparaat dat ergens tegen de muur staat.

Wat verandert er vanaf 1 januari 2027?

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Tot en met 31 december 2026 kunt u teruggeleverde zonnestroom nog verrekenen met elektriciteit die u op een ander moment van het net afneemt.

Na het stoppen van de regeling wordt het belangrijker hoeveel van uw zelf opgewekte elektriciteit u direct zelf kunt gebruiken.

Dat kan bijvoorbeeld door de wasmachine of vaatwasser overdag te laten draaien, de elektrische auto op zonnestroom te laden of overtollige zonnestroom tijdelijk op te slaan in een thuisbatterij.

Een thuisbatterij wordt daardoor interessanter om te onderzoeken, maar dat betekent niet dat iedere woning automatisch een grote accu nodig heeft.

De juiste oplossing begint nog steeds bij uw werkelijke energieverbruik.

Wanneer is een thuisbatterij interessant?

Een woning waarbij de zonnepanelen vooral overdag produceren en het grootste stroomverbruik pas ’s avonds plaatsvindt, vormt een logische uitgangssituatie.

Denk bijvoorbeeld aan een gezin dat overdag weinig thuis is. De zonnepanelen produceren op dat moment volop elektriciteit, terwijl koken, wassen, verwarmen en het laden van de auto vooral later op de dag plaatsvinden.

Zonder batterij wordt een groot gedeelte van de zonnestroom eerst teruggeleverd.

Met een thuisaccu kan een deel daarvan worden opgeslagen voor later.

Ook wanneer u uw woning verder gaat elektrificeren kan energieopslag interessant worden. Misschien heeft u nu zonnepanelen, maar komt er binnenkort een laadpaal bij. Later volgt mogelijk een warmtepomp, inductiekookplaat of uitbreiding van de zonnepanelen.

Door hier vooraf rekening mee te houden voorkomt u dat de elektrische installatie telkens opnieuw moet worden aangepast.

Wanneer heeft u juist minder batterijcapaciteit nodig?

Werkt u veel thuis, staat de elektrische auto regelmatig overdag op de oprit en laat u apparaten bewust draaien wanneer de zon schijnt? Dan gebruikt u mogelijk al een groot deel van uw zonnestroom rechtstreeks.

Dat is in principe gunstig.

Stroom direct gebruiken is meestal logischer dan elektriciteit eerst in een batterij op te slaan en later opnieuw om te zetten.

Een grotere batterij is daarom niet automatisch een betere batterij.

Is een thuisbatterij rendabel?

Dit is waarschijnlijk de vraag die wij het vaakst gaan krijgen.

Het antwoord is: dat hangt sterk af van de woning.

Een vaste terugverdientijd beloven vinden wij daarom niet realistisch. De uitkomst wordt onder andere bepaald door de aanschaf- en installatiekosten; uw jaarlijkse elektriciteitsverbruik; het vermogen van de zonnepanelen; hoeveel stroom u momenteel teruglevert; uw directe eigen verbruik; terugleverkosten; uw energiecontract; laad- en ontlaadverliezen; batterijcapaciteit; het aantal laadcycli; en de manier waarop het systeem wordt aangestuurd.

Wie uitsluitend naar de korteste terugverdientijd kijkt, moet de rekensom daarom kritisch bekijken.

Wat we wél goed kunnen bepalen, is hoeveel zonnestroom u momenteel teruglevert, wanneer uw woning elektriciteit gebruikt en welk gedeelte daarvan praktisch met een thuisbatterij kan worden verschoven.

Dat geeft een veel realistischer beeld dan een algemene rekentool die voor iedere woning dezelfde aannames gebruikt.

Welke capaciteit thuisbatterij heeft u nodig?

Bij thuisbatterijen wordt vaak als eerste gevraagd naar het aantal kilowattuur. 7 kWh, 10 kWh, 14 kWh of misschien nog groter.

Maar capaciteit vertelt slechts hoeveel energie een batterij kan opslaan. Het zegt nog niet of u die capaciteit dagelijks daadwerkelijk kunt benutten.

Een grote batterij die gedurende een groot deel van het jaar maar half wordt geladen, is niet automatisch een goede investering.

Daarom kijken wij onder andere naar uw jaarlijkse zonneproductie; daadwerkelijke teruglevering; elektriciteitsverbruik per dag; avond- en nachtverbruik; aanwezigheid van een laadpaal; warmtepomp of elektrische boiler; toekomstig energieverbruik.

Pas daarna kan worden bepaald welke opslagcapaciteit logisch is.

Donck Elektrotechniek levert onder andere modulaire Anker SOLIX-systemen van 7, 14 en 21 kWh, waarbij uitbreiding later mogelijk blijft.

Capaciteit en vermogen zijn niet hetzelfde

Naast opslagcapaciteit is het vermogen van de batterij belangrijk.

Capaciteit wordt uitgedrukt in kWh en geeft aan hoeveel energie kan worden opgeslagen. Vermogen wordt uitgedrukt in kW en bepaalt hoeveel elektriciteit de batterij op één moment kan opnemen of leveren.

Dat verschil is belangrijk.

Stel dat tegelijkertijd elektrisch wordt gekookt, de warmtepomp draait en andere apparatuur wordt gebruikt. Het totale gevraagde vermogen kan dan behoorlijk oplopen.

Een batterij kan voldoende energie opgeslagen hebben, maar wanneer het maximale ontlaadvermogen beperkt is, kan deze niet automatisch het volledige stroomverbruik van de woning overnemen.

Daarom kijken we niet alleen naar de hoeveelheid kWh op de brochure.

Eén fase of drie fasen?

Ook de netaansluiting van uw woning speelt een rol.

Veel moderne woningen beschikken over een driefasenaansluiting, terwijl oudere woningen nog regelmatig een eenfaseaansluiting hebben.

Dat betekent niet automatisch dat iedere thuisbatterij drie fasen moet gebruiken. Wel moet worden bekeken hoe zonnepanelen, batterij en grote verbruikers over de elektrische installatie zijn verdeeld.

Bij een bestaande woning controleren we daarom onder andere de hoofdaansluiting en hoofdzekeringen; één fase of drie fasen; beschikbare ruimte in de groepenkast; aardlek- en installatiebeveiliging; zonnepanelen en omvormer; aanwezige laadpaal; warmtepomp en andere grote verbruikers.

Soms is eerst een aanpassing van de groepenkast nodig.

Dat is geen bijzaak. Een goed energiesysteem begint bij een elektrische installatie die technisch klopt.

Zonnepanelen, laadpaal en thuisbatterij moeten samenwerken

Heeft u ook een elektrische auto? Dan wordt goede energiesturing nog belangrijker.

Een elektrische auto bevat zelf een veel grotere batterij dan een gemiddelde thuisaccu en vraagt tijdens het laden relatief veel vermogen.

Staat de auto overdag thuis terwijl de zonnepanelen volop produceren? Dan is direct laden met zonnestroom vaak een logische keuze.

De zonnestroom hoeft dan niet eerst in de thuisbatterij te worden opgeslagen om vervolgens weer te worden omgezet voor de auto.

Komt de auto pas aan het einde van de middag thuis, dan kan het juist interessant zijn om overdag een gedeelte van het overschot in de thuisbatterij op te slaan.

Welke keuze het beste is, hangt af van het verbruik van de woning en van wat u met de beschikbare energie wilt doen.

Load balancing blijft belangrijk

Een thuisbatterij vervangt geen goede vermogensregeling van een laadpaal.

Load balancing meet hoeveel stroom de woning gebruikt en past het laadvermogen van de auto daarop aan.

Wanneer bijvoorbeeld de inductiekookplaat en warmtepomp veel vermogen vragen, kan de laadpaal tijdelijk terugregelen. Zodra er weer capaciteit beschikbaar is, wordt het laadvermogen verhoogd.

Zeker wanneer zonnepanelen, laadpaal, warmtepomp en thuisbatterij samenkomen, moeten deze systemen niet afzonderlijk worden bekeken.

Kan een thuisbatterij als noodstroomvoorziening werken?

Niet iedere thuisbatterij houdt uw woning automatisch van stroom voorzien wanneer het elektriciteitsnet uitvalt.

Veel batterijsystemen schakelen bij een netstoring uit. Dat is onderdeel van de beveiliging van de installatie.

Wilt u noodstroom of back-up, dan moet dit vooraf worden meegenomen in het ontwerp.

Daarbij moet worden bepaald welke delen van de woning tijdens een storing moeten blijven functioneren.

Een koelkast, verlichting, internetverbinding en enkele stopcontacten vragen een compleet ander vermogen dan een volledige woning inclusief laadpaal, warmtepomp en inductiekookplaat.

Noodstroom is daarom een functie die vooraf ontworpen moet worden en geen vanzelfsprekend gevolg van het plaatsen van een batterij.

Waarom wij werken met Anker SOLIX

Donck Elektrotechniek levert en installeert onder andere Anker SOLIX Solarbank-oplossingen.

Voor ons is vooral belangrijk dat het systeem onderdeel kan worden van een complete en uitbreidbare energie-installatie.

De systemen zijn modulair opgebouwd, waardoor de opslagcapaciteit later kan worden uitgebreid wanneer uw energiegebruik verandert.

We kijken daarbij niet alleen naar de batterij, maar ook naar de groepenkast, zonnepanelen, energiemeting, laadpaal en toekomstige uitbreiding.

Zo voorkomt u dat afzonderlijke apparaten allemaal hun eigen ding doen zonder rekening te houden met de rest van de installatie.

Eerst meten, dan een thuisbatterij kiezen

Een thuisbatterij kan een interessante volgende stap zijn wanneer u zonnepanelen heeft en relatief veel elektriciteit teruglevert terwijl uw eigen verbruik vooral later op de dag plaatsvindt.

Maar de beste thuisbatterij is niet automatisch de grootste.

Een goed advies begint met drie vragen: Hoeveel elektriciteit wekt u werkelijk op? Wanneer gebruikt u die elektriciteit? Wat kan uw elektrische installatie veilig verwerken?

Daarna kijken we naar batterijcapaciteit, vermogen, energiemanagement en eventuele toekomstige uitbreidingen.

Voor woningen in Mijdrecht, De Ronde Venen, Amsterdam-Zuid en de regio Utrecht bekijken wij daarom eerst de bestaande situatie.

Geen batterij verkopen omdat er toevallig zonnepanelen op het dak liggen, maar bepalen welke oplossing technisch en praktisch bij de woning past.

Wilt u weten welke capaciteit bij uw woning past? Bekijk onze Anker SOLIX thuisbatterijen of vraag een vrijblijvend advies aan.

Veelgestelde vragen over thuisbatterijen

Heeft een thuisbatterij zin als ik zonnepanelen heb? Dat hangt vooral af van hoeveel zonnestroom u teruglevert en wanneer u elektriciteit gebruikt. Wanneer u overdag veel teruglevert en vooral ’s avonds stroom gebruikt, kan opslag interessanter zijn dan wanneer u uw zonnestroom al grotendeels direct verbruikt.

Hoe groot moet een thuisbatterij zijn? Dat kan niet alleen aan het aantal zonnepanelen worden bepaald. Uw teruglevering, dagelijkse verbruik, avondverbruik en eventuele laadpaal of warmtepomp zijn minstens zo belangrijk.

Kan ik mijn elektrische auto laden vanuit een thuisbatterij? Technisch kan opgeslagen energie worden gebruikt terwijl de auto wordt geladen. Maar omdat een elektrische auto veel energie vraagt, is het vaak slimmer om beschikbare zonnestroom rechtstreeks naar de auto te sturen wanneer deze overdag thuisstaat.

Werkt een thuisbatterij tijdens een stroomstoring? Niet automatisch. Daarvoor moet het batterijsysteem een geschikte back-upfunctie hebben en moet de elektrische installatie daarvoor worden ingericht.

Moet mijn groepenkast worden aangepast? Niet altijd. Vooraf moet wel worden gecontroleerd of de groepenkast, beveiligingen en netaansluiting geschikt zijn voor de gekozen thuisbatterij.