Gids thuisladen met zonnestroom

U ziet het steeds vaker: overdag wekken zonnepanelen volop stroom op, maar de elektrische auto staat dan niet altijd aan de laadpaal. Precies daar begint deze gids over thuisladen met zonnestroom.

Laden op eigen zonnestroom klinkt eenvoudig. In de praktijk draait het echter om timing, het beschikbare vermogen en de juiste techniek in huis. Wie thuis slim wil laden, heeft daarom meer nodig dan alleen zonnepanelen en een elektrische auto.

De belangrijkste vraag is niet alleen óf laden op zonnestroom mogelijk is, maar vooral hoe u dit goed regelt. Zonder overbelasting van de installatie en met een oplossing die ook bij een volgende auto of uitbreiding van uw woning blijft passen.

Waarom thuisladen met zonnestroom niet automatisch optimaal gaat

Veel mensen denken dat een laadpaal vanzelf alleen zonne-energie gebruikt zodra de zon schijnt. Bij een standaard laadpaal is dat meestal niet het geval.

De laadpaal levert het ingestelde vermogen aan de auto, zolang de elektrische installatie dit toelaat. Het systeem kijkt daarbij niet automatisch hoeveel stroom uw zonnepanelen op dat moment produceren.

Hierdoor kan uw auto tijdens het laden zowel zonnestroom als stroom uit het elektriciteitsnet gebruiken. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer de laadpaal meer vermogen vraagt dan uw zonnepanelen op dat moment opwekken.

Ook heeft een elektrische auto een minimaal laadvermogen nodig voordat het laden begint. Wanneer uw zonnepanelen slechts een klein overschot produceren, kan dit onvoldoende zijn om de laadsessie te starten.

Thuisladen met zonnestroom werkt daarom pas echt goed wanneer de laadpaal, energiemeting, zonnepanelen en groepenkast goed op elkaar zijn afgestemd.

Gids thuisladen met zonnestroom: waar moet u op letten?

Het doel is eenvoudig: zoveel mogelijk laden met uw eigen opgewekte stroom, zonder dat andere elektrische apparaten in de woning voor problemen zorgen. Daarbij zijn verschillende onderdelen belangrijk.

De laadpaal moet zonnestroom kunnen herkennen

Niet iedere laadpaal is geschikt voor laden op basis van zonne-overschot. Hiervoor is een systeem nodig dat continu kan meten hoeveel stroom uw zonnepanelen terugleveren.

De laadpaal moet het laadvermogen vervolgens kunnen aanpassen aan het beschikbare overschot. Dus niet alleen volledig aan- of uitschakelen, maar het vermogen verhogen of verlagen.

Trekt er een wolk voorbij en daalt de opbrengst? Dan moet de laadpaal kunnen terugregelen. Komt er later meer zonne-energie beschikbaar? Dan kan het laadvermogen weer worden verhoogd. Hiervoor is communicatie nodig tussen de laadpaal en een energiemeter, slimme meter of ander energiemanagementsysteem in de woning.

De groepenkast moet geschikt zijn

Een laadpaal is een grote elektrische verbruiker. De groepenkast moet daarom geschikt zijn voor het extra vermogen en voorzien zijn van de juiste beveiligingen.

In sommige woningen is het plaatsen van een extra groep voldoende. In andere situaties is ook load balancing nodig. Load balancing voorkomt dat de hoofdzekeringen worden overbelast wanneer meerdere grote verbruikers gelijktijdig actief zijn. Denk bijvoorbeeld aan een inductiekookplaat, een warmtepomp, een elektrische boiler, een airco of een tweede laadpaal.

Soms is aanpassing of vervanging van de groepenkast verstandig. Een verzwaring van de netaansluiting is niet altijd direct nodig. Dit hangt af van het beschikbare vermogen, het gelijktijdige verbruik en de mogelijkheden van de laadpaal.

De elektrische auto bepaalt gedeeltelijk de mogelijkheden

Niet iedere elektrische auto kan even goed omgaan met een laag of sterk wisselend laadvermogen. Sommige auto's blijven probleemloos laden wanneer het beschikbare zonne-overschot tijdelijk daalt. Andere auto's stoppen de laadsessie of hebben meer vermogen nodig voordat het laden opnieuw wordt gestart.

Volledig laden op uitsluitend zonne-overschot is daardoor niet in iedere situatie praktisch haalbaar. Vaak is een combinatie de beste oplossing. De auto gebruikt dan zoveel mogelijk zonnestroom, terwijl het elektriciteitsnet tijdelijk aanvult wanneer onvoldoende zonne-energie beschikbaar is. Zo blijft het laden betrouwbaar en voorkomt u dat de laadsessie voortdurend wordt onderbroken.

Verschil tussen slim laden en laden op zonne-overschot

Slim laden en laden op zonne-overschot worden regelmatig door elkaar gehaald. Toch zijn het verschillende functies.

**Slim laden met load balancing.** Bij slim laden kijkt de installatie naar het totale stroomverbruik in de woning. De laadpaal verlaagt automatisch het laadvermogen wanneer andere apparaten veel stroom gebruiken. Hiermee voorkomt u overbelasting van de hoofdaansluiting.

**Laden op zonne-overschot.** Bij laden op zonne-overschot meet het systeem hoeveel stroom uw zonnepanelen terugleveren aan het elektriciteitsnet. De laadpaal probeert vervolgens dit overschot te gebruiken voor het opladen van de auto. Het laadvermogen beweegt mee met de hoeveelheid beschikbare zonnestroom.

In de praktijk worden beide technieken vaak gecombineerd. U laadt dan veilig binnen de beschikbare capaciteit van uw aansluiting én gebruikt zoveel mogelijk eigen opgewekte energie.

Wanneer is thuisladen met zonnestroom interessant?

Thuisladen met zonnestroom is vooral interessant wanneer uw elektrische auto regelmatig overdag thuisstaat. Werkt u vanuit huis, rijdt u onregelmatige diensten of staat er regelmatig een tweede auto op de oprit? Dan is de kans groter dat de auto aanwezig is wanneer de zonnepanelen produceren.

Komt de auto pas aan het einde van de dag thuis, dan is er meestal minder direct zonne-overschot beschikbaar. Slim laden blijft dan nuttig, maar u profiteert minder van rechtstreeks laden met zonnestroom.

Ook het vermogen van de zonnepaneleninstallatie speelt een rol. Met een beperkt aantal zonnepanelen kunt u nog steeds een deel van het laadverbruik afdekken. Houd er wel rekening mee dat andere apparaten in huis tegelijkertijd energie gebruiken.

Het draait daarom om de verhouding tussen de opbrengst van de zonnepanelen, het stroomverbruik in huis, het minimale laadvermogen van de auto, de tijd waarop de auto thuisstaat en de capaciteit van de netaansluiting. Meer zonnepanelen betekenen dus niet automatisch dat een auto volledig op zonnestroom wordt opgeladen.

De rol van load balancing en energiemanagement

Wie veilig en efficiënt thuis wil laden, komt al snel uit bij load balancing. Het systeem meet continu hoeveel stroom er via de hoofdaansluiting wordt gebruikt. Zodra het verbruik in de woning stijgt, verlaagt de laadpaal automatisch het laadvermogen.

Wanneer bijvoorbeeld de oven, kookplaat en warmtepomp tegelijkertijd worden ingeschakeld, krijgt de woning voorrang. Zodra het huishoudelijke verbruik weer daalt, kan de auto sneller verder laden.

Bij thuisladen met zonnestroom is deze meting extra belangrijk. De situatie kan door wisselende bewolking en huishoudelijk verbruik voortdurend veranderen.

Een uitgebreider energiemanagementsysteem kan daarnaast rekening houden met de actuele opbrengst van zonnepanelen, het verbruik van de woning, dynamische energietarieven, een thuisbatterij, een tweede laadpunt en toekomstige elektrische installaties. Dit is vooral interessant wanneer u de elektrische installatie toekomstbestendig wilt inrichten.

Eén fase of drie fasen maakt verschil

Bij de keuze voor een laadoplossing is de netaansluiting belangrijk. Een 1-fase of 3-fase laadpaal heeft verschillende eigenschappen.

Een 3-fase laadpaal kan meestal sneller laden, mits de auto ook geschikt is voor 3-fase laden. Voor laden op kleine zonne-overschotten kan 3-fase laden soms minder gunstig zijn, omdat er over meerdere fasen voldoende vermogen beschikbaar moet zijn.

Sommige moderne laadoplossingen kunnen schakelen tussen 1-fase en 3-fase laden. Hierdoor kan de auto bij een klein overschot op één fase laden en bij een grotere opbrengst overschakelen naar drie fasen.

Niet iedere laadpaal en auto ondersteunt deze functie. De juiste keuze hangt daarom af van uw huidige netaansluiting, het type elektrische auto, het maximale laadvermogen, de opbrengst van de zonnepanelen en uw toekomstige laadbehoefte. Een oplossing die technisch mogelijk is, moet ook prettig en betrouwbaar werken in het dagelijks gebruik.

Veelgemaakte denkfouten bij laden met zonnestroom

Een veelvoorkomende misvatting is dat zonnepanelen automatisch rechtstreeks verbonden zijn met de laadpaal. Elektrisch gezien komt alle opgewekte en verbruikte stroom samen in de installatie.

Wanneer uw zonnepanelen op fase 1 terugleveren en de auto op fase 2 stroom verbruikt, wordt dit door de elektriciteitsmeter onder normale omstandigheden met elkaar verrekend. De opgewekte stroom hoeft dus niet letterlijk over dezelfde fase naar de auto te lopen.

Een andere denkfout is dat iedere slimme laadpaal automatisch op zonne-overschot kan laden. De term slim laden wordt breed gebruikt. Soms betekent het alleen dat laden via een app of tijdschema kan worden ingesteld. Controleer daarom altijd of de laadpaal daadwerkelijk het laadvermogen kan regelen op basis van de actuele teruglevering.

Ook de groepenkast wordt regelmatig onderschat. Terwijl juist daar de belangrijkste voorwaarden zitten voor een veilige en stabiele laadinstallatie. Wie alleen naar de laadpaal kijkt, ziet maar de helft van de installatie.

Hoe pakt u thuisladen met zonnestroom goed aan?

Begin niet bij het uiterlijk of het merk van de laadpaal, maar bij de technische situatie van de woning. Laat eerst de capaciteit van de netaansluiting, de staat en indeling van de groepenkast, het vermogen van de zonnepanelen, de grote elektrische verbruikers in huis, het laadvermogen van de auto, de momenten waarop de auto meestal thuisstaat en eventuele toekomstige uitbreidingen beoordelen.

Vervolgens kunt u bepalen wat u met de laadinstallatie wilt bereiken. Wilt u vooral veilig en snel kunnen laden? Wilt u zoveel mogelijk gebruikmaken van eigen zonnestroom? Of moet het laadverbruik worden verrekend met een werkgever of onderneming?

Voor zakelijke verrekening kunnen ook een gecertificeerde MID-meter en een geschikt backofficesysteem nodig zijn. Bij woningen waar zonnepanelen, warmtepompen, airco's en laadpalen samenkomen, is een totaalplan vaak voordeliger dan het afzonderlijk installeren van verschillende systemen.

Thuisladen met zonnestroom in de praktijk

De beste laadinstallatie is niet automatisch de installatie met de meeste instellingen en functies. Het is de oplossing die past bij uw woning, elektrische auto en dagelijkse gebruik. Soms is dat een uitgebreid systeem met zonnesturing, dynamisch laden en energiemanagement. In een andere situatie is een betrouwbare laadpaal met load balancing en voorbereiding op toekomstige uitbreiding verstandiger.

Belangrijk is dat vooraf duidelijk is wat de installatie wel en niet kan. Met een veilige aansluiting, goede energiemeting en een laadpaal die het vermogen automatisch aanpast, kunnen comfort en efficiënt energiegebruik uitstekend samengaan.

Donck Elektrotechniek adviseert en installeert complete laadoplossingen. Daarbij kijken wij niet alleen naar de laadpaal, maar ook naar uw groepenkast, netaansluiting, zonnepanelen en toekomstplannen. Zo krijgt u een laadinstallatie die veilig werkt en past bij uw woning. Neem contact op of vraag vrijblijvend een offerte aan.