Thuisbatterij installeren: waar moet je op letten?

Wie overdag veel zonnestroom teruglevert en 's avonds stroom van het net gebruikt, kijkt al snel naar een thuisbatterij. Toch is een thuisbatterij installeren meer dan een accu ophangen en aansluiten.

Het resultaat wordt vooral bepaald door de afstemming met je zonnepanelen, energieverbruik, groepenkast, netaansluiting, energiecontract en eventuele laadpaal.

Wij kijken daarom niet alleen naar de batterij. Eerst moet duidelijk zijn hoeveel energie je opwekt, hoeveel je teruglevert en wanneer je stroom gebruikt. Pas daarna kun je bepalen welke capaciteit en welk systeem bij de woning passen.

Wat doet een thuisbatterij?

Een thuisbatterij slaat elektriciteit tijdelijk op zodat je die later kunt gebruiken. Bijvoorbeeld zonnestroom die midden op de dag wordt opgewekt terwijl het verbruik in huis laag is.

In plaats van deze energie direct terug te leveren aan het net, kan de batterij worden geladen. Wanneer de zonnepanelen later minder produceren en het verbruik stijgt, levert de batterij deze energie weer terug aan de woning.

Daarmee kun je onder andere:

• meer van je eigen zonnestroom gebruiken;

• teruglevering aan het elektriciteitsnet beperken;

• energie verschuiven van overdag naar de avond;

• bij geschikte systemen gebruikmaken van dynamische energieprijzen;

• het energiegebruik van zonnepanelen, batterij en laadpaal beter op elkaar afstemmen.

Een thuisbatterij is daarbij geen automatische bespaarmachine. Het resultaat hangt af van je energieprofiel, de batterijcapaciteit, het beschikbare vermogen, je energiecontract en de instellingen van het systeem.

Een thuisbatterij installeren begint bij je energiegegevens

De eerste vraag is meestal: hoeveel kWh thuisbatterij heb ik nodig? Alleen kijken naar het aantal zonnepanelen geeft daarop geen goed antwoord.

Voor een eerste inschatting zijn vooral drie gegevens interessant:

• je jaarlijkse stroomafname van het net;

• de totale jaarlijkse productie van de zonnepanelen;

• de hoeveelheid stroom die je jaarlijks teruglevert.

Deze cijfers geven veel meer informatie over de hoeveelheid energie die beschikbaar is om op te slaan.

Een huishouden dat overdag weinig stroom gebruikt en veel teruglevert, heeft bijvoorbeeld een ander profiel dan iemand die thuiswerkt en een groot deel van de zonnestroom direct gebruikt.

Met onze thuisbatterij-calculator kun je op basis van deze gegevens alvast een eerste indicatie krijgen van een passende batterijcapaciteit.

Welke capaciteit thuisbatterij past bij je woning?

Groter is niet automatisch beter.

Een batterij van 15 kWh klinkt aantrekkelijker dan een batterij van 5 kWh, maar als er op een normale dag nauwelijks voldoende energie beschikbaar is om die batterij te laden, betaal je vooral voor capaciteit die je weinig gebruikt.

Andersom kan een te kleine batterij al vroeg op de dag vol zitten, waardoor daarna alsnog zonnestroom naar het net wordt teruggeleverd.

Wij kijken daarom naar de verhouding tussen opwek, direct verbruik, teruglevering en mogelijke opslag.

Ook toekomstige veranderingen zijn belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan:

• een elektrische auto;

• een laadpaal;

• een warmtepomp;

• airconditioning;

• uitbreiding van zonnepanelen;

• elektrisch koken.

Een batterij moet niet alleen bij het energieverbruik van vandaag passen, maar ook logisch blijven wanneer je woning verder elektrificeert. Meer hierover lees je in ons artikel over energiebeheer in de woning.

Eén fase of drie fasen?

Ook de netaansluiting speelt een rol bij het installeren van een thuisbatterij.

Veel woningen beschikken tegenwoordig over een driefaseaansluiting. Dat betekent niet automatisch dat iedere thuisbatterij ook over alle drie de fasen moet werken.

Belangrijker is hoe het batterijvermogen, het energieverbruik en de overige installaties in de woning zich tot elkaar verhouden.

Een woning met bijvoorbeeld inductiekoken, een warmtepomp en een elektrische auto kan korte momenten met een hoog vermogen hebben. De capaciteit van de batterij in kWh vertelt daarbij maar een deel van het verhaal.

Ook het laad- en ontlaadvermogen in kW is belangrijk.

Een batterij kan bijvoorbeeld voldoende energie opgeslagen hebben, maar toch niet het volledige actuele vermogen van de woning leveren. Het resterende vermogen wordt dan gewoon vanuit het elektriciteitsnet aangevuld.

Daarom kijken we bij een thuisbatterij zowel naar capaciteit als naar vermogen. Lees ook: thuisbatterij eenfase of driefase.

De groepenkast moet geschikt zijn

Een thuisbatterij wordt onderdeel van de elektrische installatie en vraagt daarom om een correcte aansluiting en beveiliging.

Bij de technische beoordeling kijken we onder andere naar:

• de hoofdaansluiting;

• beschikbare ruimte in de groepenkast;

• aardlekbeveiliging;

• installatieautomaten;

• kabeldiameters;

• bestaande zonnepanelen;

• eventuele laadpaal of warmtepomp;

• beschikbare ruimte voor uitbreiding.

Soms kan de bestaande groepenkast eenvoudig worden uitgebreid. In andere woningen is een aanpassing of vervanging van de groepenkast verstandiger.

Zeker wanneer zonnepanelen, een laadpaal, warmtepomp en batterij allemaal bij elkaar komen, willen we voorkomen dat er steeds losse uitbreidingen naast elkaar worden geplaatst.

Een goed opgebouwde groepenkast maakt de installatie overzichtelijker en zorgt ervoor dat toekomstige uitbreiding eenvoudiger blijft.

Slimme meting en aansturing

Een slimme thuisbatterij moet weten wat er op ieder moment in de woning gebeurt.

Daarvoor wordt het energieverbruik gemeten. Het systeem ziet hoeveel stroom de woning gebruikt, hoeveel de zonnepanelen produceren en of er energie wordt afgenomen of teruggeleverd.

Op basis daarvan kan de batterij automatisch laden of ontladen.

Die meting is een belangrijk onderdeel van de installatie. Zonder goede meetgegevens weet de batterij simpelweg niet wanneer er energie beschikbaar is of wanneer ondersteuning nodig is.

Afhankelijk van het systeem gebeurt dit via een slimme meter, P1-meting, energiemeter of een andere meetoplossing.

Thuisbatterij combineren met een laadpaal

Heb je ook een elektrische auto, dan wordt goede energie-aansturing nog belangrijker.

Een auto kan immers in korte tijd aanzienlijk meer energie verbruiken dan veel andere apparaten in huis.

Het is niet altijd logisch om de thuisbatterij leeg te trekken om vervolgens de auto ermee op te laden. Andersom kan het op een zonnige dag juist interessant zijn om overtollige zonne-energie rechtstreeks naar de auto te sturen.

De installatie moet daarom als één energiesysteem worden bekeken.

Met load balancing kan bovendien worden voorkomen dat laadpaal, batterij en andere grote verbruikers gezamenlijk meer vermogen vragen dan de aansluiting aankan.

De prioriteit kan per woning verschillen: zonnestroom direct gebruiken, de batterij laden, de auto laden of energie terugleveren.

Er bestaat geen instelling die voor iedere woning altijd de beste is.

Dynamisch energiecontract en thuisbatterij

Bij een dynamisch energiecontract kan een slimme thuisbatterij ook reageren op wisselende energieprijzen.

De batterij kan bijvoorbeeld worden geladen wanneer elektriciteit relatief goedkoop is en energie beschikbaar stellen wanneer de prijs hoger ligt.

Maar ook hier geldt dat alleen het prijsverschil niet bepaalt wat je uiteindelijk bespaart.

Het beschikbare vermogen, omzettingsverliezen, batterijcapaciteit, het energieverbruik van de woning en de gekozen instellingen spelen allemaal mee.

Wij vinden het daarom belangrijker dat een batterij technisch goed bij de woning past dan dat er alleen wordt gekeken naar een theoretische terugverdientijd.

Waar kan een thuisbatterij worden geplaatst?

Een thuisbatterij heeft een geschikte en goed bereikbare plaats nodig.

Mogelijke locaties zijn bijvoorbeeld:

• garage;

• technische ruimte;

• berging;

• bijkeuken.

Bij de plaatsbepaling kijken we niet alleen of de batterij fysiek past. Ook kabelroutes, temperatuur, bereikbaarheid, constructie en voorschriften van de fabrikant spelen mee.

De kortste kabelroute is bovendien niet automatisch de beste oplossing. Soms is een iets andere positie technisch of voor toekomstig onderhoud veel logischer.

Daarom bepalen we de definitieve plaats bij voorkeur vanuit de complete installatie.

Levert een thuisbatterij automatisch noodstroom?

Nee. Dit is een punt waar regelmatig verkeerde verwachtingen over bestaan.

Dat een batterij energie opgeslagen heeft, betekent niet automatisch dat de woning tijdens een stroomstoring van elektriciteit wordt voorzien.

Voor noodstroom of back-up zijn aanvullende voorzieningen nodig. Bovendien verschilt per batterijsysteem welk vermogen tijdens een netstoring beschikbaar is en welke delen van de woning kunnen worden gevoed.

Wil je noodstroom, dan bepalen we vooraf welke apparatuur daadwerkelijk moet blijven functioneren. Denk bijvoorbeeld aan:

• internet en netwerkapparatuur;

• verlichting;

• koelkast en vriezer;

• enkele wandcontactdozen;

• toegangscontrole of intercom.

Een complete woning inclusief inductiekookplaat, warmtepomp en laadpaal vraagt een heel andere oplossing.

Back-up moet daarom vooraf worden ontworpen en niet achteraf als extra functie worden verwacht.

Wanneer is een thuisbatterij minder interessant?

Niet iedere woning met zonnepanelen heeft automatisch een thuisbatterij nodig.

Wanneer je weinig stroom teruglevert en een groot deel van je zonnestroom direct gebruikt, kan het effect van opslag beperkt zijn.

Ook kan het verstandiger zijn om eerst andere onderdelen aan te pakken. Bijvoorbeeld:

• meer verbruik naar zonnige uren verschuiven;

• de laadpaal slimmer aansturen;

• de groepenkast voorbereiden op verdere elektrificatie;

• eerst inzicht krijgen in het werkelijke energieprofiel.

Een thuisbatterij moet een probleem oplossen of een duidelijk doel hebben. Alleen een batterij plaatsen omdat er zonnepanelen aanwezig zijn, vinden wij geen goed uitgangspunt.

Anker SOLIX en EcoFlow thuisbatterijen

Bij Donck Elektrotechniek kijken we naar systemen van onder andere Anker SOLIX en EcoFlow.

Daarbij kijken we niet alleen naar het merk of de batterijcapaciteit, maar vooral naar de toepassing.

Hoe wordt het energieverbruik gemeten? Welk laad- en ontlaadvermogen is beschikbaar? Hoe werkt het systeem samen met bestaande zonnepanelen? Is uitbreiding later mogelijk? En hoe past de batterij technisch in de bestaande woninginstallatie?

Dat zijn uiteindelijk belangrijkere vragen dan alleen het aantal kWh dat op de verpakking staat.

Zo pakken wij een thuisbatterij-installatie aan

Voor een goed voorstel beginnen we met je energiegegevens.

We kijken naar je netafname, zonneproductie en teruglevering en bepalen op basis daarvan welke capaciteit logisch kan zijn.

Daarna kijken we naar de technische kant:

• één- of driefaseaansluiting;

• groepenkast;

• zonnepanelen;

• beschikbare plaats;

• kabelroute;

• laadpaal;

• toekomstige uitbreidingen;

• gewenste slimme functies of back-up.

Vervolgens ontvang je één duidelijk voorstel voor de batterij én de benodigde installatie.

Na montage wordt het systeem ingesteld en gecontroleerd. We laten zien waar je productie, verbruik, laden en ontladen kunt volgen en hoe het systeem in je woning wordt aangestuurd.

Thuisbatterij installeren in De Ronde Venen, Utrecht en Amsterdam

Donck Elektrotechniek installeert thuisbatterijen in De Ronde Venen en de regio Utrecht-Amsterdam.

We kijken daarbij naar de complete elektrische installatie. Niet alleen naar de batterij, maar ook naar zonnepanelen, groepenkast, netaansluiting, laadpaal en energieverbruik.

Wil je weten welke batterijcapaciteit bij je woning past? Gebruik dan eerst onze thuisbatterij-calculator. Aan de hand van je jaarverbruik, zonneproductie en teruglevering krijg je een eerste batterijadvies en kun je direct de gegevens voor een offerte doorgeven.

Veelgestelde vragen over een thuisbatterij installeren

Hoeveel kWh thuisbatterij heb ik nodig? Dat hangt vooral af van je zonneproductie, teruglevering en energieverbruik. Alleen het aantal zonnepanelen is onvoldoende om een goede capaciteit te bepalen.

Moet een thuisbatterij op een aparte groep? Een thuisbatterij wordt volgens de eisen van het betreffende systeem aangesloten en beveiligd. Welke aanpassingen in de groepenkast nodig zijn, hangt af van de batterij en de bestaande installatie.

Kan een thuisbatterij bij bestaande zonnepanelen? In veel situaties is dat mogelijk. De juiste oplossing hangt onder andere af van het bestaande zonnepanelensysteem, de omvormer en de gekozen batterij.

Kan ik een thuisbatterij combineren met een laadpaal? Ja. Juist bij een elektrische auto is slimme aansturing interessant. Er moet wel worden gekeken naar de beschikbare capaciteit van de netaansluiting en de manier waarop batterij en laadpaal worden geregeld.

Werkt een thuisbatterij tijdens een stroomstoring? Niet automatisch. Daarvoor moet het batterijsysteem een geschikte back-upfunctie hebben en moet de elektrische installatie daarop worden ingericht.

Kan een thuisbatterij later worden uitgebreid? Dat verschilt per systeem. Wanneer uitbreiding waarschijnlijk is, houden we daar bij de keuze van batterij, bekabeling en groepenkast vooraf rekening mee.